Ayvalık tarafınında kiminle konuşsak bi “Küçükköy’e gittiniz mi?” ve boş bakışlarımızın ardından “Aa! Alaçatı gibi bir yer olacak orası, mutlaka görmeniz lazım” vurgulamaları… Hıh, hiç merak etmedik ki zaten. 😜

Efendim, Rumlar’dan kalan harika ama kaderine terk edilmiş bir taş mahalleymiş burası. Birkaç sene önce köye taşınmak isteyen şehirli bir grup arkadaşın, hep beraber köyü bir dönüştürmeye karar vermesi ile proje filizlenmiş. Buraya gelen şehirliler buraya tamamen yerleşmişler; yani yazlıkçıların kurduğu bir heves yeri değil. Evler alınıp restore edinilmiş, içine sanat galerileri, tatlı mekanlar açılmış. Daha köy yeni yeni dönüşüyor, varılmak istenen yer ise köylü ve şehirlinin, sanat ve teknolojinin, birlikte ahenk içinde var olduğu, kendi enerjisini kendi üreten, cinsiyet eşitliğine inan ve tüm fertlerinin yönetimde söz sahibi olduğu bir demokratik bir köy yaratmakmış.

Dönüşüm daha yeni başlamışsa da hızlı başlamış. Değişimin en önemli lokomotifi ise açık ara sanat. Bahara merhaba şenlikleri, önemli sanatçıların ağırlandığı kültür sanat günleri yapılmış. Posterlerinde hep “Etkinlikler ücretsizdir, tüm halkımız davetlidir” yazıyor. Erişilebilir, egaliter ve kucaklayıcı.
 

“Smart Village” yani Akıllı Köy Nedir?

Öncelikle Akıllı Köy, köyün ismi değil,  dünyada çapında bir akımın ismi. Yani tıpkı bir “yavaş şehir” ya da “ekolojik köy” gibi bir konsepti ifade etmek için kullanılıyor. Peki nedir bu akıllı köy konsepti? Sürdürülebilir enerji kaynakları kullanan, iyi eğitim ve iyi sağlık hizmetlerine, temiz suya ve sağlıklı gıdaya herkesin erişimini sağlayan, adil, güvenli, demokratik ve cinsiyet eşitliğine özenli bir şekilde gelişen köy.

Çok azimliler ama bu hayalin gerçekleşmesi için daha önlerinde yürümeleri gereken uzun bir yol var. Ama bir sanat köyü olarak epey yol kat ettiklerinden daha çok bir sanat köyü olarak anılıyorlar.

“Smart village”in Türkçe tercümesi olan “Akıllı Köy” ismini geleneksel tarım yöntemler ve ileri teknolojiyi bir araya getiren yeni nesil bir kırsal yaşam modeli oluşturan Aydın’ın Koçarlı İlçesi’nin Kasaplı Köyü’ndeki Vodafone Akıllı Köy kullanmakta.

 

Küçükköy’ün Tarihi

Köyün, Küçükköy olmadan önceki ismi Yeniçahori’ymiş.

Fatih Sultan Mehmet Midilli’yi almaya karar verince 1462’de burada yeniçerilere oba kurdurtmuş. Adayı aldıktan sonra da isyanları bastırmak için bir müddet burada ikamet etmeye devam etmişler. Buranın bir yeniçeri yuvası olduğunu gören Rumlar da yerleşime “yeniçerilerin yeri” anlamına gelen Yeniçahori demiş.

Ayvalık’ın Osmanlı’dan özerklik alması ile hızla büyüyen bir Rum yerleşimi olan Ayvalık adalardan ve Yunanistan’dan göç almaya başlamış. Böylece 1800’lerde Rumlar Yeniçarohori’ye yerleşmişler. Köy eskiden bir Rum köyü olduğundan köydeki tüm evler tipik Rum mimarisi özelliklerini taşıyor.

Bugün ise Yeniçarohori bir Boşnak Köyü olarak biliniyor çünkü mübadele zamanı buradaki Rum nüfusu ayrılırken, Balkanların çeşitli yerlerinden, ama yoğunlukla Makedonya’dan gelen Boşnaklar buraya yerleştirilmiş. 1920’lerden 1980’lere kadar burada yaşayan Boşnaklar da daha sonra maddi sebeplerden ötürü evlerini terk edip, 1 kilometre uzaklıktaki sayfiye kasabası Sarımsaklı’ya taşınmaya başlamışlar. Köydeki evler terk edilmiş, tek tük yaşlılar kalmış. Geçim sıkıntısı güvenliğe uzanan sosyo-ekonomik sorunlar oluşturmuş. Köyünde dışarıdan gelenlerin başlattıkları değişim sayesinde bugün köylüler de köylerine geri gelmeye başlamışlar. Köye taze kan gelmiş.
 

Bir Bilseniz Yeniçarahori Bundan 4-5 Sene Önce Nasıl Bir Yermiş…

Anlatılanlara göre zamanında köyde eskiden mevcut olan gergin ve baskıcı hava da yumuşamış. Bir çay bahçesine oturduğumuzda oralı birisini kıstırık; “İyi mi oldu, kötü mü oldu buraya şehirlilerin gelmesi?” Zor soru, kaçak cevaplar muhtemel ama o pat diye “Çok iyi oldu tabi, evimiz barkımız değerlendi tabi” dedi. Emlak fiyatlarının yükselmesinden memnun olmayacaklar da ne olacaklar, ama buradaki sosyal değişim hakkında ne düşünüyorlar acaba? “Peki, köylünün huzuru yerinde mi?” Ağzını açtı ama önce bi duraksadı, belliki kelimelerini seçmeye çalışıyor. “Nasıl desem, burası daha 4-5 sene öncesine kadar ‘zorba’ bi köydü” deyince şaşırdım. Zorba derken? Acaba doğru kelimeyi mi bulamadı ki? Zira burada evlerde Boşnakça da konuşulduğu için bazen kelimeler karıştırılabiliyor. “Yani buradan böyle kolay kolay gezemezdiniz” dedi. Bunu duyduğuma daha çok şaşırdım. Burası Boşnak köyü değil mi kardeşim?

Sonra Ayvalıklılar da konuştuk; durum gerçekten vahimmiş burada. Belalılar hep buradan çıkarmış, suç oranı yüksekmiş. Hani o bulaşmak isteyemeceğiniz mahellerlerdenmiş burası.

Daha sonra İstanbul’da köyün kurucuların Simay Hanım ile karşılaştığımızda dayanamayıp sordum; “Simay, sanat köyü kuracak daha sorunsuz bir yer bulamadınız mı?” Simay meğer Ayvalık’ta büyümüş, onun için burası iyisiyle kötüsüyle memleket, ait olduğu, yaşamak istediği yermiş. “İyisiyle kötüsüyle buralar benim evim” diyor.

Köydeki gelişmelerden en olumlu yönde etkilenen kadınlar olmuş. Köyün kendi kadınları ciddi ciddi köy meydanına çıkamazmış burada. Şimdi ise köy meydanında pazarları var ve sokağa çıkışlarının kalıcı olduğunun işareti bir de kadınlar tuvaleti. Ufak görünen, büyük zaferler.

Sıradaki hedef köyü araç trafiğine kapamakmış.
 

Küçükköy’de Emlak Fiyatları


Elbette böyle durumlarda ister tonla parası olsun, ister cebinde zırnık olmasın, her Türk’ün aklı ev alacakmış gibi bir emlak fiyatlarına çalışıyor. 😄 İtiraf ediyoruz, iki dolanıp biz de sorduk. Dediklerine göre birkaç yılda fiyatlar hemen 3’e 5’e katlamış, dönüşüm ilerledikçe daha da artacakmış. Şimdilik satın alınan ev çok ama açılan işletme sayısı az. Önümüzdeki yıllar ne gösterir bilinmez. Evini erken satan bin pişman, elinde tutanın şimdilik keyfi yerinde.
 
 

YENİÇARAHORİ GEZİLECEK YERLER

Yeniçarahori daha yeni yeni serpildiğinden köydeki tur 1-2 saat sürüyor. Kısa ama keyifli, insanın içini umut dolduran bir tur olduğunu da belirtelim. Köyde şu an 14 tane galeri / müze / atölye tarzı yer var. Köyde açılan tatlı butik oteller de var. Küçükköy’ü merkez edinip, çevre coğrafyayı buradan gezmek de güzel bir seçenek olabilir. Sadece köyü gezmekse hepi topu 1 saatinizi alıyor.
 

Kıraarthane

Lütfen yanlış okumayalım, burası kıraathane değil, KıraARThane. 🙂 Sahibesi Simay Hanım, buradayı hem bir sosyalleşme alanı, hem de bir “dijital inkübasyon merkezi” olarak tasarlamış. Yani mobil uygulama ve mobil oyun gibi projelere yön gösteren ve hayata geçiren bir kuluçka merkezi. Aynı zamanda dijital sanatlarla ilgilenen sanatçılara da kapılara açık.

Çalışmalarına başlayan merkezin programında köyün çocuklarına dijital sanatlar ve kodlama eğitimleri gibi aktiviteler de var. Özetle burası bir dijital üretim merkezi.
 

Küçükköy Cumhuriyet Kültür Merkezi

Fotoğraf Kaynak: www.mtfproje.com.tr

Genellikle Ayvalık ve Küçükköy’de gerçekleşen kurumların ve okulların kültür-sanat faaliyetlerinde, düğünlerde ve bunun gibi büyük çaplı toplantı, sergi ve etkinlikler için işlev gören bir mekan. Konum için tıklayın.

 

Kent Müzesi ve Sanat Galerisi

Köy meydanında bulunan ve köyün tarihini, Balkan göçünü anlatan ve göç sırasında yaşananlara tanıklık eden bir müze burası. Eskiden okul olarak kullanılıyormuş ama 2013’de Balkanlardan buraya göç eden halkın beraberlerinde getirdikleri objelerin sergilendiği bir müzeye dönüştürülmüş. Konum için tıklayın.

 

Barkhan Müze / Galeri

Burası, Okan Karadağ’ın, antik sanat üslubunda bronz ve kilden yaptığı takılar, heykeller ve objeleri sergilediği, aynı zamanda mozaik tasarım atölyesi gibi atölyeleri gerçekleştirdiği müze/galerisi.
 

Artura Gallery

Köye çok sayıda sanatçı da yerleşmiş. Bunlardan biri de apokaliptik heykeller yapan Uğur Çalışkan. Artura hem Adnan Çoker’den Süleyman Saim Tekcan’a, Mehmet Güler’den Burhan Doğançay’a Türk resminden önemli sanatçıların çalışmalarına ev sahipliği yapmış bir sergi alanı, hem de bir bistro. Konum için tıklayın.
 

Artura Art Craft

Burada, Artura Gallery’nin de sahibi Uğur Çalışkan’ın Yeniçeriler ve o dönemin denizcilerinden esinlenilerek ürettiği takılar, helenistik dönemden ilham aldığı sandaletler, Karasi Beyliği’nden esinlendiği kemer gibi aksesuarlar satılıyor.
 

Yeniçarohori Antique Art


 

Sabancı Üniversitesi Yaratıcı Fikirler Atölyeleri

Burada Sabancı Üniversitesi bir yaratıcılık kampüsü kuracakmış. Merakla bekliyoruz bakalım.

 

Ateliler Sanat Merkezi

Suna Tüfekçioğlu, Uğur Çalışkan gibi İstanbul’dan kaçıp Küçükköy’e yerleşmiş sanatçılardan. Köydeki mekanını hem ev, hem atölye, hem de sergileme alanı olarak tasarlamış ve kullanıma açmış. Kendisi de yaz-kış tüm yıl burada yaşıyor.Websitesi Konum için tıklayın.
 
 

YENİÇAHORİ’DE NE YENİR & NEREDE YENİR ?

Aşkolsun, bu da bir Boşnak köyünde sorulacak soru mu yahu?! 🙂
Elbette Boşnak böreği ve birkaç diğer Boşnak yemeği. Zaten aşağıdaki Kafanaki Mutfak dışında bir yerde başka bir şey de bulmayı pek ummayın.
 

Lala’nın Börek Evi

Aslında gerçek Boşnak böreği ıspanaklı ve peynirli oluyor ama günümüz versiyonlarında isteğe göre patateslisi, kıymalısı ve sade peynirlisi, hatta patlıcanlısı bile var. Köyde nerede yiyelim diye bir yoklama yaptıktan ve “Lala’da zeytinyağı ile yapıyorlar” tüyosunu kaptıktan sonra Lala’ya oturduk. Ama ne yalan söyleyelim, hayalimizdeki Boşnak böreğini malesef bulamadık.

Ve bu da Boşnak mantısı. Bildiğiniz mantıdan biraz farklı. Bu mantıyı fırında pişmiş kıymalı bohça böreğinin üstüne yoğurt ve kırmızı biberli tere yağı dökülmüş mantı gibi düşünebilirsiniz. Bizce börekten daha iyiydi.

 

Potoplika Kafeterya

Potoplika aslında bir Boşnak yemeği. Yufkanın üzerine haşlama tavuk veya etin suyunun dökülmesiyle ve didiklenmiş etlerin de yufkanın üzerine yayılmasıyla yapılıyor. Küçükköy’de Potoplika Kafererya’da tadabilirsiniz.

 

Kafanaki Mutfak

Fotoğraf Kaynak: www.facebook.com/Kafanaki-Mutfak-AyvalikTurkiye-1800556116924729

Burası Ayvalık mutfağından yöresel mezeleri ve deniz mahsüllü lezzetleri bulabileceğiniz küçük, samimi bir aile işletmesi. Mantarlı, sebzeli ve tavuklu gelik pilavı meşhur. Konum için tıklayın.
 

Zet Cafe

Küçükköy merkezde açılan ilk cafe olma özelliğini taşıyan taş cafenin ismi Boşnakça’da “damat” demekmiş. Pita denilen Boşnak böreği, fırında güveç, köy kahvaltısı boşnak şekerparesi yani dudovi, ribitza yani yoğurtlu börek gibi Boşank spesiyallerini bulabileceğiniz bir yer. Tel: 0536 529 34 99 Konum için tıklayın.

 

Coffee Shelter

Bir şubesi de Bozcaada’da bulunan Küçükköy’ün 3. dalga kahvecisi. Oldukça küçük bir mekan olduğu için oturulacak yer kısıtlı ama kahveleri oldukça başarılı. Konum için tıklayın.
 
 

KÜÇÜKKÖY’DE NEREDE KALINIR ?

Mahzen Butik Otel

Otel 1800’lü yıllardan kalma bir yağ mahzeni otel haline getirilmiş, otelin ismi de buradan gelmiş. Şömineli oda, taş oda, balkonlu oda gibi her odalarını özelliklerine göre adlandırmışlar. Sadece 5 tane odaları var, butik bir yer. Detaylı bilgi ve rezervasyon

 

Su Altı Butik Otel

Küçükköy’de istihdam sağlamak ve şehrin boğuculuğundan misafirleri uzaklaştırmak amacıyla açılmış. Avcılık, olta balıkçılığı veya dalış kursları almak isterseniz otel sizi yönlendiriyor. Odalarını pembe yassı solucan odası, kırmızı mercan odası, mavi cerrah balığı odası gibi yaratıcı adlandırmışlar. Otel Sarımsaklı Plajı’na 1.5 kilometre, Cunda Adası’na ise 2 kilometre uzaklıkta. Detaylı bilgi ve rezervasyon
 
 

KÜÇÜKKÖY’DEN NE ALINIR

 

Kuca

Gümüş takı, seramik objeler, tasarım yastıktıklar bulabileceğiniz bir butik. Cihangir’deki 8 m²’nin bir şubesi.
 

Kabbak Evi

Yasemin Hanım ve eşi tabir-i caiz ise kabağı konuşturuyorlar. Kendi elleriyle lambalara dönüştürdükleri sukabaklarına bakmak için mutlaka bir uğrayın.
 

Kadınlar Sokağı

Haklarını geri kazanan köyün hanımlarına ev yapımı salça, tarhana gibi kilerlik yiyeceklerden alarak destek olabilirsiniz. Bir de soka diye enteresen bir Boşnak turşusu satıyorlar, Balkanlara özgü bir biber cinsinin, sıkı durun sütlü – kaymaklı hali.
 
 

YENİÇAROHORİ (KÜÇÜKKÖY) NEREDE ?

Yeniçarohori, diğer adıyla Küçükköy, eskiden Ayvalık’ta bir köy iken bir süre önce belde olmuş.
Küçükköy’den en yakın deniz, ünlü Sarımsaklı Plajı, arabayla 2 kilometre ve 3 dakika,
Küçükköy Ayvalık Merkez arası arabayla 7 kilometre ve yaklaşık 12 dakika,
Küçükköy Cunda Adası arası arabayla 15 kilometre ve yaklaşık 33 dakika,
İstanbul Beşiktaş’tan Küçükköy 431 kilometre ve yaklaşık 5 saat 40 dakika sürüyor.
 
 

KÜÇÜKKÖY’E NASIL GİDİLİR ?

Küçükköy Ayvalık’ta olduğu için yine Ayvalık’a giderken izlediğiniz yolu izlemelisiniz. İstanbul’dan kendi aracınızla gitmek isterseniz İstanbul(Beşiktaş)’tan Küçükköy’e gitmek 431 kilometre ve yaklaşık 5 saat 40 dakika sürecektir.

Bir diğer alternatif Edremit Havalimanı’na uçup oradan araba kiralamak ya da havayollarının servisleriyle Ayvalık’a ulaşıp oradan Küçükköy’e gitmek. Edremit Havalimanı’ndan Küçükköy arabayla 44 kilometre ve yaklaşık 38 dakika.

İstanbul’dan Edremit Havalimanı’na Pegasus Hava Yolları‘nın Sabiha Gökçen Havalimanı’ndan Pazartesileri 3, diğer günler 2 uçuşu var. Türk Hava Yolları’nın her gün 1 tane Atatürk’ten, 1 tane de Sabiha Gökçen’den direkt uçuşu var. Yine de mutlaka kontrol edin, program değişebiliyor.
 
 

KÜÇÜKKÖY HARİTASI

Gezerken duvar ve vitrinlere asılı haritalar görmüştük, ama onların ne kadar orada kalır emin olamadık. Sizin için burada da iliştirdik.

2 YORUM

  1. suna tüfekçibaşı

    Ayrıntılı ve güzel bir tanıtım yazısı olmuş, elinize sağlık. Yalnız anlamadığım birşey var. Küçükköy’deki aktif 4-5 galeriden biri benim atölyemdir neden hiç söz etmediniz? Çok şaşırdım.

    Cevapla

Yorum Yazın

Email adresiniz yayınlanmayacak.

Send this to a friend