Kabul edelim, tursitlere müsamaha gösterilse de, İran’da İslam rejiminin nefesini en az yerel halk kadar siz de ensenizde hissediyorsunuz. Nasıl giyineceğinizden tutun da kiminle nasıl yürüyeceğinize kadar rejim her şeyde söz sahibi. Rejimin gerçekleştiği ilk zamanlara göre uygulamada biraz esnemeler olmuşsa da yine de bazı kuralları bilmekte fayda var.

Ayrıca İslam rejiminin belirlediği başka bir gündelik işleyiş var. Takvimleri, çalışma günleri bizden farklı. Rejimin sıkı eli, İran’ın dünya ile bağlarını da limitlediğinden rock müzik gibi yasaklar ve Onedio vs gibi sitelere engellemeler de var. Hepsini aşağıda anlattık.

Bu yazımızda İran’da kadınlar nasıl giyiniyor? İran’da internet var mı? İran para birimi ne kadar? İran hangi takvimi kullanıyor? İran’da saat farkı ve çalışma günleri gibi bilinmesi gerekenleri anlattık.

İran’da Turist Kadınlar Nasıl Giyinmeli? – Tesettür ve Başörtüsü

İran’a seyahat edecek kadınların kafalarındaki en büyük soru işareti İran’da kadınlar nasıl giyiniyor üzerine. Zira İran’da vitrin mankenlerinin başörtüsüz olması bile yasak! Evet bazı kanunlarla belirlenmiş katı kılık kıyafet kuralları var ama biz gördük ki bu kurallar gün geçtikçe esnemeye başlamış. Yine de tatilinize limon sıkılmaması için İRAN’DA KADIN TURİSTLER NASIL GİYİNMELİ? – İRAN’DA TESETTÜR & BAŞÖRTÜSÜ yazımızda detaylıca anlattığımız kılık kıyafet tüyolarını uygulamanızı tavsiye ederiz.

İran Para Birimi – İran Riyali ve Tümeni

İran para birimi Riyal. 2016 kuru 1.00 TL = 10,140.61 İran Riyali civarındaydı. Fakat İran’da halk arasında kullanılan tümen terimi kullanılıyor. Kabaca 5000 Riyal yerine 5 kağıt demek gibi bir şey. İran’daki bol sıfırlı para değerine halk arasında getirilen pratik bir çözüm ama menülerde bile tümen yazıyor. 🙂

Sıkıntı şu ki tam 5 bin TL yerine 5 kağıt kadar düz bir hesap yapmadıkları için ilk geldiğinizde biraz  kafa karışıklığına neden olabiliyor. Şöyle ki;  Tümen (Tuman – Toman) 10 Riyal demek oluyor. Aslında çok basit! Yani 5000 Riyal = 500 Tümen. Eğer hesap 40.000 Tümen tuttuysa o aslında 400.000 Riyal’dir.

İran’da Dolar Geçiyor mu?

Evet, hatta TL yerine dolar götürün deriz.

İran’da Döviz Bozdurmak

İran’daki en garip şeylerden biri, devletin yetki verdiği sokakta elinde tomarla gezen resmi döviz çevirici kişilerin olması. İşportacı gibi adamlar sokaktan adamları çevirerek döviz bozuyorlar. Otel resepsiyonunda veya sokaktaki resmi olmayan kaynaklardan bozdurmayın çünkü buralar hem daha güvenilir hem de döviz kuru oranları nispeten daha düşük.

İran’da Kredi Kartı Geçiyor mu?

İran bankacılık sistemi ambargolar, politik sebepler nedeniyle uluslararası bankacılık sistemine kapalı. Kredi kartlarınızı götürmenizin hiç bir manası yok. Her şeyi nakit ile halletmeniz gerekiyor.

İran’da İnternet

İran’daki bir başka sağ gösterip sol vuran durum da internet. Baktığınızda tüm otellerde internet var, gittiğiniz her yerden telefonuz 3G gösteriyor ama gelin görün ki bir fotoğrafı emaila eklemek 1 saate yakın vakit alıyor. Aslında yeterli alt yapının olduğu ama devletin kontrol politikası gereği özellikle interneti insanı bezdiren yavaşlıkta tuttuğu söyleniyor. Hani, İranlılar yabancı filmler ya da müzikler dinleyerek ahlaklarını bozmasınlar, dünyadan bihaber olsunlar hesabı.

Bu nedenle İran’dayken sıkı bir internet rejimine girmeye hazır olun deriz. Çünkü ailenize ve arkadaşlarınıza sık sık iletişime geçemeyeceğinizi söyleyebiliriz. Whatsapp bir nebze olsun çalışıyor ama resimmiş, videoymuş göndermeyi unutun. 🙂 İş için gidiyorsanız emaillaşmaya dosya alışverişi yapmadığınız sürece devam edebilirsiniz.

Facebook, Twitter ve YouTube bazı sitelere ise erişim komple yasak. İran’ın %10’u Türkçe konuştuğundan Türk sitelerine de sansür var. Onedio gibi bazı gazeteler İran’dan açılmıyor.

Instagram, Facebook ve Twitter gibi örgütlenmek için kullanılamadığından serbest.

 

İran’da Yasaklı Siteler

Eğer işiniz gereği sosyal medya ile bizim kadar iç içeyseniz sizin için de İran dünyadaki en iş baltalayıcı yerlerden olabilir. Çünkü İslami Rejim bu konuda son derece katı. Sosyal medya devlet tarafından tüm ülkede yasak. Her ne kadar Instagram bir nebze olsun çalışıyor olsa da Twitter, Youtube ve Facebook’tan bahsetmek mümkün bile değil. VPN’lerle de bir yere kadar erişim sağlayabiliyorsunuz. O da çok yavaş.

İran’da Çalışma Günleri

İran’da çalışma günleri bizden farklı. Cumartesi’den Perşembe’ye çalışıp Perşembe yarım günle dükkanı kapatıyorlar. Bakanlıklar tüm Perşembe kapalıyken, devlet daireleri 08.00 – 14.00 arası açık oluyor. Normalde bankalar da Cumartesi – Çarşamba 7.30 – 13.30 arası açık fakat Perşembe günleri 7.30 – 12.30 arasında çalışıyor. Dükkan ve çarşılarda da ayrı bir düzen var. Onlar da Cuma günleri dışında genel olarak 8.30 – 20.30 arası her gün açıklar.

İran Takvimi

İran, Miladi Takvim veya diğer adıyla Gregoryen Takvimini kullanmıyor. Hz. Muhammed’in hicretini başlangıç olarak alan güneş takvimini kullanıyor. Bu nedenle de İran Takvini Gregoryen Takvim’den 621 yıl geriden geliyor. Yani şu an İran 1395 yılında. Bu takvimde ay uzunlukları da çok farklı. İlk 6 ay 31, sonraki 5 ay 30, son ay da 29-30 gün arası çekiyor. Hem yılın hem de baharın başlangıcı Nevruz. Fakat Nevruz Gregoryen Takvime göre bizde 19-21 Mart’a tekabul ediyor.

İran ile Aramızdaki Saat Farkı

Türkiye yuvarlak hesapla 30° doğu meridyenini baz alarak kış döneminde UTC+2, yaz döneminde ise 45 doğu meridyenini baz alarak UTC+3’ü kullanıyor. İran’da ise ulusal saat uygulaması genel geçer uygulamalara bir o kadar aykırı. 52,5 derece doğu meridyenini baz alan İran kış saati için UTC+3:30’u kullanıp yaz saati için UTC+4.30 u kullanıyor. Bu durumda Türkiye – İran arasındaki saat farkı küsuratlı şekilde 1,5 saat olmuş oluyor.

Alkol, Flirt, Rock Müzik, Hepsi Yasak

İran’da yasaklar bol keseden dağıtılmış. Ama neticede onlar da insan, kapalı kapalı ardında yasaksız hala hayat devam ediyor. Bunu mutlaka TAHRAN GECE HAYATI – İRAN GÜNDÜZ KUZU, GECE KURT yazımızdan okuyabilirsiniz.

Çiftlerin Sokakta Dikkat Etmesi Gerekenler

Kıyafet kadar önemli bir diğer konu da çiftlerin sokakta özen göstermesi gerektiği konular.
Evli çiftler: Toplum içinde el ele gezmek, kolunu atmak gibi tensel temastan sakınmaları uygun olur.
Nikahsız çiftler: İran’da dini kurallar çerçevesinde evli olmayan kadın ve erkeklerin bir arada seyahat etmesi, konaklaması, vakit geçirmesi sorun yaratabiliyor. Ama turistik bir yerdeyseniz oteliniz kuvvetle muhtemel sorgulamayacaktır. Evlilik veya kan bağı olmayan karşı cinsten kişilerin çeşitli  uygun “senaryolar” hazırlamalarını tavsiyemiz. Örneğin sahte bir yüzükle seyahat etmek gibi… İran’da kadınların kocalarının soyadlarını alması gerekmiyor.

 

İran’da Çekim Yapmak

Burası hassas konu. Biz mesela İran’da gözaltına alındık. Başımıza gelenleri ve tavsiyelerimizi mutlaka İRAN’DA GÖZ ALTINA ALINDIK! yazımızdan okuyun.

Yalnız Kadın Olarak Gezmek

Tehlikeli mi derseniz, hayır ama rahat mı derseniz iki kere düşünmek lazım. Tek başına İran’ı gezen kadınlardan duyduğumuz biraz erkeklerin ilgilerinden yaka silktikleri yönünde.

İran’da Konaklama

İran’da kesinlikle otel yerine Couchsurfing seçeneğini değerlendirin deriz. Bilmeyenler için, Couchsurfing.com gezginlerin ücretsiz olarak gittikleri yerde yerlilerin evlerine misafir olmasını sağlayan bir websitesi.

Bunu özellikle tavsiye ediyoruz çünkü İran’da hayat kapalı kapılar ardında yaşanıyor ve bir yerli ile ilişkiniz olmazsa bu kapılar hiç bir zaman açılmıyor. Çok ama çok şeyi ıskalarsınız eğer İranlı birisi size İran’ı göstermez ise. Ayrıca, İranlılar gördüğümüz en misafirperver insanlar.

İlla otelde kalmak isteyenler için de bir iki uyarımız var: İran’ı ziyaret eden turist sayısı son senelerde çok hızlı arttığı ve yatırımcılar o hıza yetişemedikleri için İran’da otel sıkıntısı var. Oteller çok önceden dolabiliyor. Bununla birlikte İran yeni dünyaya açıldığı için turizmcilikte de pek gelişmiş sayılmazlar. 5 yıldızlı otellerde bile çok aksak ilerliyor işler. O yüzden servis anlamında beklentinizi yukarıda tutmayın.

İran’da Türkçe Konuşuluyor

İran’ın %10 Azeri Türk’ü ve Türkçe konuşuyor. Ama Azeri Türkçesi tabi.  Yol ararken “Men azdım” yani ben kayboldum, otobüsten inmek için “Men burada düşem” demeniz gerekiyor.  😀

 

İran Vizesi

İran, 2019 itibari ile ülkeye giriş ve çıkışlarda Türk pasaportlarına damga vurmuyor. Türkler, İran’a vizesiz  ve herhangi bir ücret ödemeden girebiliyor.

30 YORUM

  1. hakkı

    Merhaba,

    Bütün İran videolarınızı izledim . Ben de yakın zamanda bir İran turu planlıyorum ve çok fotoğraf ve video çekmek istiyorum. Aklıma sadece fotoğraf video çekme olayı takıldı. Ne derece bir kısıtlama var detay verebilir misiniz? Anladığım kadarıyla drone uçurmak imkansız, tripod kurmak da öyle. GoPro dan çok rahatsız oluyorlar mı. Ziyaret edilen yerlerde video çeksek müdahale ediyorlar mı?

    Cevapla
    • Biz Evde Yokuz

      Anladığım kadarıyla drone uçurmak imkansız, tripod kurmak da öyle. – Doğru

      GoPro dan çok rahatsız oluyorlar mı – genel olarak OK ama nerede ne çektiğine göre de değişir

      Ziyaret edilen yerlerde video çeksek müdahale ediyorlar mı? – genel olarak OK ama nerede ne çektiğine göre de değişir. Devlet dairelerini görüntülememekte fayda var. Sokakta çekim yaparken de hemen sivil polis damlıyor ama müdahale etmiyor. Kimsin, nesin anlamaya çalışıyor. Çoğu zaman zaten sokatan biri gibi yaklaşıyorlar

      Cevapla
  2. barış taşkın

    ben çocuklarımı islami rejimin ne olduğunu görüp ibret olarak alsınlar diye ve Atatürk’ün ne büyük bir insan olduğunu anlasınlar diye götüreceğim.

    Cevapla
  3. Kezban

    Merhaba,
    Sitenizi çok beğendim. Çok emek harcanmış. Fotoğraflar harika. Ben de arkadaşlarımla sömestre tatilinde İran’a gideceğiz. Kalabalık olduğumuz için otelden rezervasyon yapmak istiyoruz. Booking.com işe yaramıyor. Gitmeden otel ayarlayabileceğimiz güvenilir site var mı?

    Cevapla
  4. neomatr

    oncelıkle paylastıgınız onca bilgi icin cok tesekkur ederım. bu subatta iranda olacagım . ogrencı oldugum ıcın orta butcelı ama ayrıntılı bır gezı olacak. onceden gıttıgım ulkelerde hat almadan gıttıgım hostellerede veya restarantlardakı wıfıyle ıdare ettım. sızce ıranda hat almak elzem mı ? van tebrız trenının 32 euro oldugnu ogrenınce sasırdım bıraz. vandan tebrıze otobusle gececegım mecburen. merak ettıgım bır konu da ıranda turkıye gıbı doga alanlarına cadır atma ozgurlugu var mı ? colde cadır atmak ıstıyorum yazd tarafında buldugum kuma cadır atmamın sızce sakıncası var mı ?

    Cevapla
    • Biz Evde Yokuz

      Selam Ahmet,
      Çadır konusununun çok sıkıntı olacağını sanmıyorum kör göze parmak sokmadıkça.

      Hat almak ya da almamak tamamen senin ihtiyacın ile alakalı. Zaten biz gittiğimizde sadece İranlılara hat veriyorlardı, değişmediyse bir senin için bir İranlının alması lazım

      Cevapla
    • Biz Evde Yokuz

      Selam Ahmet,
      Çadır konusununun çok sıkıntı olacağını sanmıyorum kör göze parmak sokmadıkça.

      Hat almak ya da almamak tamamen senin ihtiyacın ile alakalı. Zaten biz gittiğimizde sadece İranlılara hat veriyorlardı, değişmediyse bir senin için bir İranlının alması lazım.

      Cevapla
  5. maziyar

    meraba
    sizin yazdikiginiz bu sozlerden 2 yil gecdi
    2018 _1397 dayiz ve 2019 _1398 olmak uzeri
    internet hizi yukseldi hic sikintimiz yok ama herseye zam geldi
    giyim ve …. biraz deyisdi mmesala onu acik manto giye biliryoruz el ele gide biliyoruz bunlarda sikinti yok ve kadinlar saclarini yariya kadar aca biliyor lar
    turk dizi ve medya lari biz iran turkleri arasinda cok populer olmus durumda ve herkes internet ve uydu uzerinden turkk mediya sini takip ediyor durumda
    fars lar bile az cok turkce konusa biliyor turk ler se 80% turkceyi anlayip konusa biliyor durumda
    ama iran simdi 2 yil onceki madi durumda degil ve dolar 200000 riyal 20000 tumana yukseldi ve simdi 11000 tuman da saplanmis durumda
    hersey cok pahalandi araclarin fiyadi cok yukselmis durumda hersey cok paha yani bir tourist lik bir yer digil simdilik ….

    Cevapla
    • özge

      merhaba verdiğiniz bilgiler dikkatimizi çekti. Biz 2 kadın olarak mart 2019’da İran’da gitmeyi düşünüyoruz. İnternet kullanmada bir problem olmadığını yazmışsınız ancak yine de VPN vs. kullanıyor musunuz? Bir de İran’da Snaap uygulamasını kullanarak seyahat etmek güvenli mi? teşekkürler

      Cevapla
      • Arash

        evet çök güvenli , rahatlikca seyahat ede bilirsiniz.

  6. Muhammed

    İranda yaşıyorum ve Türkiyeliyim bunların
    çoğu doğru bilgiler fakat İnternet hızı yanlış ben youtube ve diğer sosyal medya araçlarında gezinmeyi severim 25 dk gibi uzun videoları maximum iyi bir internetle 1.5 dakikada rahatça izleyebilirsiniz ve telefon hattınızı İrancell veya Rytel ikisinden birinden alırsanız asla yavaş kalmaz diyeceklerim bu kadardır teşekkürler 🙂

    Cevapla
  7. Şehmus

    Ben türküyeliyim İran’da evlendim Türkiye de evlilik cüzdanımı yaptım ama İran’da yapmadım 1yılnoldu evliliğimiz İran’da yasal olarak evlilik cüzdanımız YÖK bunun suçu varmı

    Cevapla
  8. Mecit Azmi

    Merhaba
    Verdiğiniz biligiler çok faydalı, ancak İranda Türkçe konuşanlar %30-%50 civarında.
    Türkiye türkçesini bilenlerin sayı da az değil. Herkes uydu vasıtasıyla Türkiye kanallarını izlemekte.
    İranda en az 30 milyon Azerbaycan Türkü (Azeri), Türkmen, Kaşkay, Halaç, Kazak, Özbek vb. var

    Cevapla
  9. Arda

    İnternet hızı pekte yavaş değil mesela bizim evdeki İnternetimiz 40 megabit vpn ile bile gayet hızlı biraz paraya kıyınca İnternet çözülemeyecek iş değil 🙂

    Cevapla
  10. Şeref baykara

    Öncelikle paylaştığınız bu yardımcı bloğunuz için sağolun ama detaylı bir şekilde okumamıza rağmen aklımızda bazı soru işaretleri kaldı iranda tanıdık dostlarımız var konaklama konusunda sıkıntı yaşayabileceğimi sanmıyorum ama para konusunda bazı sorularım olacak 30 günlük bir gezi için kaç rürk lirasi yeterli olacaktır tutumlu olmak benim için esastır ve türk lirasını nerde iran parasına çevirebiliyoruz yardımcı olabilirseniz sevinirim cevaplarınızı bekliyorum teşekkürler.

    Cevapla
  11. Şule

    Merhaba! Çok keyifli bir yazıydı öncelikle, teşekkür ederim 🙂

    Bazı noktalar dikkatimi çekti. İranlı çok yakın bir arkadaşımla her gün sık sık Whatsapp’tan görüşüyoruz ve YouTube’dan şarkılar paylaşıyoruz birbirimizle. Fotoğraflar da atıyor bana. Ayrıca bana sevgililerin sokakta elele gezebildiklerini fakat sarılamadıklarını söylemişti. Saat farkı ise İstanbul-Tahran arasında yarım saat. Çünkü iletişim sıkıntısı yaşamamak için birbirimizin günlük programlarını takip ediyoruz. 🙂 Yani söyledikleriniz mutlaka mevcuttur ama belli ki yerel halk bunları aşmanın bir yolunu bulmuş. 🙂

    Cevapla
    • Biz Evde Yokuz

      Elbette herkes sistemin etrafından dolaşmanın yollarını buluyor. VPN kullanıyorlar çoğunlukla. Ama insanları internetten soğutmak için hızını o kadar yavaşlatmışlar ki bir şarkıyı YT’dan açmak yarım gün sürebiliyor

      Cevapla
    • Aynaz

      ben iranliyim yazillanlar dogru ama internet o kadar da yavash degil mesela bir fotoraf gondermek ichin 1-2 dk beklemeniz gerekama har zamanda boyle degil
      chiftlerin de el ele yurumesi de chok normal Ve bir sakincasi yok.yani soyledikleri kadar da yasaklar cok zor degil belkide biz alishmishiz ama bazilari da bence iyi mesele alkolun yasak olmasi ama tabi kadinlara gerchekten haksizlik yapiliyor.ama bence iranin tarihinide okuyun ve irani sadece bu son 40 yilla tanmayin

      Cevapla
  12. hamid

    merheba dustlar
    ben hamid iranliyim ve aslen turkum tabi azeri
    eger iranda problem filan olursa bana haber verin yardimci olabilirim
    00989193450133 . whatsap var ve ariyabilirsiniz
    ticaret konusunda yardimci olabilirim 😉

    Cevapla
  13. görkem

    iletişim konusuna değinmemişsiniz. Ordan bir hat mı aldınız yoksa kendi hattınıza yurtdışı paketi mi aldınız?

    Cevapla
    • Biz Evde Yokuz

      Oradan hat aldık ama 5G olmasına rağmen ankesörlü telefon bulsak sevinecektik. O kadar medet ummayın. Ama yerel arama yapmada sıkıntı yok.

      Cevapla
  14. Gültuğ

    Merhaba
    Yakında bir İran seyahatim var ve çok merak ettiğim konu vardı , yazınız çok ilgimi çekti en ince detayına kadar okudum. Pasaport konusunu biraz daha detaylandıranilirmiyiz?
    Bu yedek pasaportu nasıl ve nereden temin ediyoruz vs

    Cevapla
  15. Kerim Yildiz

    Merhaba
    Her ne kadar sayfanızı yeni keşfetmiş olsamda çok keyifli ve çok başarılı olduğunuzu söylemek isterim. Tüm paylaşımlarınız için teşekkür ederim.
    İran’a beş günlüğüne iş görüşmeleri için gideceğiz. Tahran’da bulunacağız ve yanımızda dolar olarak mı yoksa tl olarak mı döviz götürmemiz daha rahat olur?
    Kredi kartı kullanımıyla ilgilide “biraz sıkıntılı genelde pos cihazı yok” bilgisi veriyor gidenler.
    Nakit taşımak sıkıntılı olurmu sanırım dolar bozdurduğunuzda cep dolusu para yapıyormuş?

    Cevapla
    • Biz Evde Yokuz

      çok teşekkürler. çok titizlikle özenerek yazıyoruz, fark edilmesi ve takdir edilmesi bizi işe yarar ve mutlu hissettiriyor. Sayende yazıdai bilgi eksiklerini fark ettim, hemem yeni başlıklar açtım. Kredi kartı geçmiuyor, nakite bağımlısın. TL değil, dolar götürmek daha iyi fikir

      Cevapla
  16. mehmet yılmaz

    Merhaba,

    Blogunuzu ve youtube sayfanınızı keyifle takip ediyorum.
    İranı kendi imkanımız ile toplu ulaşım v.b ile gezebilir miyiz?
    Yoksa araç v.b kiralamayı mı tavsiye edersiniz?
    Son olarak ta biraz çok oldu ama ülke içinde düzenlenen turlar mevcut mu

    Teşekkürler

    Cevapla
    • Biz Evde Yokuz

      – Toplu taşıma ağı çok yaygın. Her yere rahatça araba kiralamadan giderseniz. Araba kiralamanızı tavsiye etmeyiz. Hayatımızda daha kötü trafik ve şöförlük görmedik.

      – Tur şirketleri var. En büyüğü Aito. Direk onlarla organize edebilirsiniz.

      Cevapla

Yorum Yazın

Email adresiniz yayınlanmayacak.

Send this to a friend